پاورپوینت منابع و كاربردهاي پرتوهاي غير يونساز در پزشكي
بخشی از متن :
منابع مولد انرژي هاي هسته اي و امواج الكترومغناطيس
انسان از دو منبع اصلي طبيعي و غيرطبيعي (مصنوعي) تحت تأثير اين انرژي ها قرار مي گيرد.
- منابع طبيعي مولد اشعه Natural Sources
- منابع مصنوعي مولد اشعه(بشر ساخت) Artificial Sources
انواع پرتوها :
پرتوها به دو دسته كلي تقسيم مي شوند:
الف: پرتوهاي يونساز Ionizing Radiation
ب: پرتوهاي غيريونساز Nonionizing Radiation
´ الف: پرتوهاي يونساز: Ionizing Radiation
اگر مقدار انرژي پرتو در حدي باشد كه در حين عبور از هوا، توانايي يونيزه كردن اتم هاي هوا را دارا بوده و يا در صورت برخورد با بافت بيولوژيكي، توان آسيب به باندهاي شيميايي بافت را داشته باشد يونساز محسوب مي گردد. از نظر انرژي، پرتوئي توان يونسازي را دارد كه حداقل حاوي 4/12 الكترون ولت انرژي بوده و طول موج آن كمتر از 100 نانومتر باشد.
´ ب: پرتوهاي غيريونساز: Nanionizing Radiation
پرتوهايي كه حاوي انرژي مي باشند و توان ايجاد آسيب به انسان و موجودات زنده را دارند اما مقدار انرژي آنها و ويژگي هاي آسيب رساني آنها با پرتوهاي يونساز متفاوت است. اين پرتوها شامل تشعشعاتي با طول موج بيشتر از 100 نانومتر مي باشند. بديهي است كه انرژي هر الكترون پرتو هاي غير يونساز كمتر از 4/12 ولت مي باشد.
ميزان پرتوگيري انسان از كدام منابع بيشتر است؟
´ الف: پرتوهاي يونساز طبيعي:
تقريباً بيش از 80 درصد پرتوگيري انسان از اين نوع پرتوها مي باشد كه شامل موارد زير است.
- گاز راديواكتيو رادون 222 :
بيش از 50 درصد پرتو گيري انسان را اين گاز به خود اختصاص مي دهد. رادون 222 از دختران اورانيم بوده ومواجهه با آن موجبات ايجاد گسترده سرطان ريه را فراهم مي آورد. بطوريكه WHO اين گاز را به عنوان دومين عامل سرطان ريه بعد از سيگار معرفي كرده است.
- پرتوگيري هاي داخل بدني (Internal):
دومين پرتو طبيعي يونساز، پرتوگيري از منابع داخل بدني است كه توسط آب و غذا وارد بدن شده و حدود 10 درصد آسيب هاي طبيعي پرتويي ( از 80 درصد فوق الذكر) را به انسان تحميل مي نمايد. لذا توجه جدي به تغذيه مردم از ديدگاه كاهش پرتوگيري ها، از اهميت ويژه اي برخوردار است.
- پرتوگيري انسان از منابع يونساز كيهاني:
نظر به اين كه تشعشعات كيهاني عموماً يونساز و پرانرژي مي باشند به محض ورود به اتمسفر كره زمين و مواجهه با اتم هاي عناصر، راديوايزوتوپ هاي مختلف را توليد مي نمايند كه در صورت مواجهه انسان با اين راديوايزوتوپ ها موجبات تهديد سلامت را فراهم مي آورند.
´ ب: پرتوگيري غيريونساز طبيعي:
عمده ترين منبع طبيعي غيريونساز، تشعشعات خورشيدي مي باشد.
´ پ: پرتوهاي غير طبيعي (يونساز و غيريونساز):
همچنان كه ذكر شد انرژي هاي هسته اي و امواج الكترومغناطيس در كليه امورات زندگي به كار گرفته مي شوند و اين بكارگيري روزافزون نيز مي باشد. براي مثال مي توان به تعدادي از كاربري هاي آن ها اشاره كرد:
- پرتوپزشكي (پرتوتشخيصي- پرتودرماني)
- توليد نيرو
- عمق سنجي، سطح بندي، ضخامت سنجي و … در كليه صنايع
- علوم فضائي
- علوم كشاورزي
- علوم تحقيقات و فناوري
- ارتباطات الكترونيكي و دنياي مجازي
- …
استفاده از پرتو های غیر یونساز در امور پزشکی، صنعت، مخابرات، آموزشی و پژوهشی و غیره بسیار افزایش یافته است و در نتیجه تعداد افرادی که همه روزه در محل کار و زندگی خود در معرض تابش اینگونه پرتو ها قرار می گیرند رو به افزایش نهاده است. در نتیجه بررسی اثرات بیولوژیکی این پرتوها بر انسان دیگر موجودات زنده و نتایج حاصل از پرتوگیری آنها و نهایتاً وضع مقرراتی برای استفاده صحیح و بی خطر یا کم خطر از اینگونه پرتوها مورد توجه بسیار قرار گرفته است.
معرفی پرتوهای غیر یونساز:
بخشی از پرتوهای الکترومغناطیسی که انرژی آنها برای ایجاد یونش در ماده کافی نیست را پرتوهای غیر یونساز گویند. امواج مافوق صوت نیز به عنوان پرتوهای غیر یونساز در نظر گرفته می شوند.
برای بررسی اثرات بیولوژیکی پرتوهای غیر یونساز و کنترل آنها، این پرتوها به چند دسته تقسیم می شوند: پرتوهای ماوراء بنفش (UV) – نور مرئی (VS) – مادون قرمز (IR) – میکروویو (MW) – رادیویی (RF) – فرکانس پایین (LF) – فرکانس بسیار کم (VLF) – فرکانس به شدت کم (ELF) – مافوق صوت (US).
فایل پاورپوینت کامل و جامع و کاربردی و آموزشی جهت دانشجویان و اساتید گرامی بهداشت محیط با82 اسلاید
